Aled Emyr, un o dri aelod band Achlysurol o'r Felinheli, sy'n wynebu cyfres o gwestiynau busneslyd yr wythnos hon fel rhan o gyfres barhaus Ateb y Galw. Ynghyd â'i frawd Ifan Emyr ac Ifan Williams, mae'r band wedi bod yn gigio'n gyson dros yr haf mewn gwyliau fel Tafwyl a'r Sesiwn Fawr, ac maent i berfformio yn Sioe Môn yr wythnos yma.
Mae'r cyfweliad yn rhan o gyfres reolaidd sydd hefyd wedi cynnwys wynebau cyfarwydd eraill o fyd celfyddydau a diwylliant Cymru, gan gynnwys Heledd Gwynn, actores Anfamol, a Dr Jac Larner, arbenigwr polau piniwn.
Beth yw'r atgof cynharaf sydd gan Aled?
Nid oes ganddo un digwyddiad penodol y mae'n ei gofio'n glir, ond mae'n cofio ciniawau dydd Sul teuluol yn glir fel un o'i atgofion cynharaf.
Roedden ni fel teulu'n cael cinio dydd Sul efo Nain, ein cyfneitherod a'n cefndryd bob dydd Sul pan yn blant. Dyna rai o fy atgofion cyntaf. Dyddiau hapus iawn.
Ble mae hoff le Aled yng Nghymru, a pham?
Mae'n cyfaddef bod ei ateb yn un digon rhagweladwy - Y Felinheli, ei bentref genedigol, yn enwedig yn ystod misoedd yr haf.
Ateb amlwg ond Y Felinheli, yn enwedig yn yr ha' yn isda o flaen Garddfon efo peint. Am ryw reswm mae pawb sydd wedi magu yn y Felinheli'n caru'r lle ac mae hynny'n gallu mynd ar nerfau rhai o fy ffrindiau o Gaernarfon!
Yn ôl cofnodion cynharach gan sylwebaeth ddarlledol Gymreig, Aled yw prif leisydd a basydd y band, rôl sy'n rhoi cyd-destun pellach i'w gysylltiad agos â cherddoriaeth a pherfformio byw dros y blynyddoedd (yn ôl adroddiad blaenorol).
Yn ychwanegol, mae rhaglen swyddogol un o wyliau diwylliannol mwyaf Cymru'n dangos bod Achlysurol wedi'u trefnu i berfformio yn nigwyddiad 2025 hwnnw hefyd, gan gadarnhau fod y band yn parhau i fod yn brysur y tu hwnt i'r gwyliau sydd wedi'u nodi'n barod (yn ôl rhaglen swyddogol yr ŵyl).
Sut ddisgrifiai Aled ei hun mewn tri gair?
Ni roddwyd ateb penodol i'r cwestiwn hwn yn y cyfweliad gwreiddiol.
Pa ddigwyddiad sy'n dal i wneud i Aled wenu neu chwerthin wrth edrych 'nôl?
Mae'n cyfeirio at brofiad brawychus - ond doniol o edrych 'nôl - o fynd ar goll ar y trên tanddaearol yn Ninas New York yn 12 oed.
Aethon ni fel teulu i Efrog Newydd a dyma fi'n rhedeg ar y subway a'r drysau'n cau cyn i weddill y teulu gael y cyfle i ddod 'mlaen. Roedd hyn cyn y dyddiau lle roedd gan bob plentyn ffôn symudol. Mi oedd o reit frawychus ar y pryd ond mi wnes i lwyddo i aros yn cŵl a mynd oddi ar y trên ar y platfform nesa' a phawb arall yn cyrraedd ryw 10 munud wedyn! Mae cofio gweld y panig ar wyneb fy mam ar ôl i'r drysau gau yn gwneud i mi chwerthin, erbyn hyn!
Beth oedd noson orau bywyd Aled?
Gan ei bod hi'n ddegawd ers Pencampwriaeth Ewrop 2016, mae'n dewis gêm Cymru yn erbyn Rwsia fel un o'i hoff nosweithiau.
Roedd hi'n ddiwrnod boeth yn Toulouse, a Chymry ym mhob man. Mi oedd hi'n fraint cael bod yn dyst i un o berfformiadau gorau tim pêl-droed Cymru erioed, a'n fraint cael teithio Ffrainc am dros bythefnos efo ffrindiau oes yn dilyn y tîm.
Pa ddigwyddiad gododd fwyaf o gywilydd ar Aled?
Mae'n cofio noson mic agored yn nhafarn Glôb flynyddoedd yn ôl, pan gafodd ei berswadio i berfformio cân o'i waith ei hun heb baratoi.
Mi es i open mic yn Glôb flynyddoedd yn ôl a ges i fy mherswadio i ganu cân o'n i wedi ei chyfansoddi, ond doeddwn i heb ymarfer a ddim yn cofio'r geiriau, felly 'nes i ganu geiriau hollol gibberish. Mi o'n i jesd isio gadael yn syth ar ôl y 'perfformiad'! Dwi'n mwynhau cyfansoddi lot mwy na pherfformio, ella dyna pam!
Pryd oedd y tro diwethaf i Aled grio?
Mae'n dweud ei fod yn crio'n gymharol aml wrth wylio ffilmiau neu gyfresi teledu, gan gyfeirio at bennod ddiweddar o gyfres o eiddo Apple TV.
Dwi'n crïo reit aml pan dwi'n gwylio ffilm neu gyfres deledu. Mi wnes i grïo tra'n gwylio pennod o Shrinking ar Apple TV noson o'r blaen!
Oes gan Aled unrhyw arferion drwg?
Mae'n disgrifio'i hun fel person anghofus sy'n gadael pethau ar hyd y lle.
Lot ma' siŵr. Gadael pethau ym mhob man ac anghofio lle dwi 'di rhoi nhw. Dwi'n berson anghofus, dwi nôl a 'mlaen o'r tŷ i'r car o leia' dwywaith cyn cychwyn am y gwaith fel arfer! Mae 'na fwy, ella 'sa 'ngwraig i'n well yn ateb y cwestiwn yma!
Beth yw hoff lyfr, ffilm, albwm neu bodlediad Aled?
Ei hoff lyfr yw The Dice Man gan Luke Rhinehart, gwaith y bu'n rhaid iddo ei ddarllen ddwywaith cyn ei werthfawrogi'n llawn. Ei hoff ffilm yw Cinema Paradiso, ac mae'n dilyn podlediad Elis James and John Robins am ei allu i wneud iddo chwerthin.
Hoff lyfr – The Dice Man gan Luke Rhinehart. Tro cynta nes i ddarllen y llyfr mi wnes i roi give up cyn gorffen achos ei fod o'n mynd yn hollol boncyrs erbyn y diwedd. Neshi ail-ddarllen hi flynyddoedd wedyn a mwynhau'r llyfr yn fwy nag unrhyw lyfr arall.
Gyda phwy fyddai Aled yn hoffi cael diod, byw neu farw?
Mae'n dewis rhwng Brian Wilson o'r Beach Boys a Paul McCartney, y ddau'n gerddorion y mae'n eu hystyried yn athrylithoedd o gyfnod cyffrous ym myd cerddoriaeth gyfoes.
Beth am Aled nad yw llawer o bobl yn ei wybod?
Mae'n datgelu ei fod yn cael trafferth clywed yn iawn yn blentyn, gan arwain athrawon i gredu ar gam ei fod yn ymddwyn yn ddrwg.
Doeddwn i prin yn gallu clywed pan o'n i'n fach. Roedd yr athrawon yn meddwl fy mod i'n hogyn drwg yn yr ysgol achos mi o'n i'n sefyll wrth y giât pob amser cinio a byth yn mynd mewn pan oedd y gloch yn canu. Dim hogyn drwg o'n i, jesd methu clywed y gloch. Roedd rhaid i mi gael llawdriniaeth i allu clywed yn iawn.
Pa lun sy'n bwysig i Aled?
Mae'n dewis llun o'i gi, Elsi, a dynnwyd ar ddiwrnod ei briodas ag Anna.
Mae Elsi'n edrych mor hapus er ma' poeth oedd hi go iawn! Mi oedd hi'n ddiwrnod braf llawn llawenydd, ac hyfryd oedd cael Elsi'n rhan o'r diwrnod.
Beth fyddai Aled yn ei wneud ar ei ddiwrnod olaf ar y blaned?
Byddai'n dewis treulio'r amser gyda theulu a ffrindiau, mynd â'i gi Elsi am dro gyda'i wraig Anna, ac o bosib ymlacio â pheint o flaen Garddfon yn edrych dros y Fenai wrth wrando ar ei hoff ganeuon.
Pwy fyddai Aled yn hoffi bod am ddiwrnod?
Ei ddewis yw Paul Rideout, y chwaraewr a sgoriodd i Everton ar 20 Mai 1995, y tro diwethaf i'r clwb ennill cwpan.
Mi o'n i'n ddwy oed, felly dwi ddim yn cofio dim o'r diwrnod! Ond dwi'n siwr bysa sgorio'r winnar i Everton mewn ffeinal yr FA Cup yn un o'r teimladau gorau erioed!
Ffeithiau Allweddol
- Aled Emyr yw prif leisydd a basydd band Achlysurol o'r Felinheli.
- Mae'r band, sy'n cynnwys Aled, ei frawd Ifan Emyr ac Ifan Williams, wedi perfformio yng ngwyliau Tafwyl a'r Sesiwn Fawr eleni.
- Bydd Achlysurol yn perfformio yn Sioe Môn yr wythnos hon.
- Yn ôl rhaglen swyddogol un o wyliau diwylliannol Cymru, mae'r band wedi'u rhestru i berfformio yn ddigwyddiad 2025 hwnnw hefyd.
- Mae'r cyfweliad yn rhan o gyfres barhaus sydd wedi cynnwys ffigyrau cyhoeddus eraill fel Heledd Gwynn a Dr Jac Larner.
