Bydd gwobr yn cael ei chyflwyno yn y Sioe Fawr ddydd Iau er cof am y diweddar Charles Arch. Bu farw Charles Arch yn 2024 ar drothwy y Sioe Fawr, a bu farw ar drothwy'r sioe ddwy flynedd yn ôl yn 89 oed - a'r flwyddyn honno gan mai Ceredigion oedd yn noddi'r sioe, ef oedd i fod i'w hagor.
Roedd yn llais cyfarwydd am ddegawdau fel prif sylwebydd y sioe, gan sicrhau lle amlwg i'r Gymraeg yn y prif gylch.
"Roedd ganddo lais arbennig fel prif sylwebydd y Sioe Fawr. I nifer fe oedd llais eiconig y sioe ac roedd e'n dod â gwefr i'r digwyddiad," meddai prif weithredwr y sioe, Aled Rhys Jones adeg ei farwolaeth.
"Ry'n yn cofio hefyd am ei gyfraniad arbennig i gefn gwlad Cymru."
Bydd y wobr yn cael ei rhoi yn flynyddol i gystadleuydd ifanc sy'n trin a dangos anifail. Eleni, enillydd ifanc yn adran y gwartheg biff fydd yn derbyn y wobr.
Roedd Charles Arch yn angerddol am sylwebu, ac fe gafodd y cyfle i ddechrau gwneud hynny yn 1980, meddai llefarydd ar ran y sioe.
"Dros y blynyddoedd datblygodd ei sgil, meithrinodd dalent ifanc a hyrwyddodd y defnydd o'r Gymraeg ar faes y sioe.
"Un o uchafbwyntiau'r sioe i Charles oedd y parêd mawr ar y diwrnod olaf, a bydd y rhai a fu'n gweithio'n agos gydag ef yn gwybod pa mor bwysig oedd hi iddo fod popeth yn rhedeg ar amser ac yn fanwl gywir.
"Roedd e'n paratoi yn fanwl ac yn arddangos proffesiynoldeb o'r radd flaenaf.
"Fel rhan o waddol Charles Arch bydd gwobr flynyddol newydd yn cael ei chyflwyno yn ystod y parêd ddydd Iau.
"Bydd y wobr yn cael ei rhoi i berson ifanc sy'n arwain a dangos anifail ar y cae.
"Gan ddilyn fformat Cwpan y Frenhines, bydd y wobr yn cael ei rhoi i fuddugwr ifanc mewn gwahanol adran bob blwyddyn - eleni y sawl fydd yn ennill yn adran y gwartheg biff fydd yn ei derbyn, ac yn ystod y blynyddoedd nesaf bydd cyfle i fuddugwyr yn adrannau y defaid, moch, ceffylau a chŵn defaid ei hennill.
"
Sut bydd y wobr yn gweithio?
Bydd y wobr yn cael ei rhoi yn flynyddol i berson ifanc sy'n trin a dangos anifail ar y cae, gyda'r adran yn newid bob blwyddyn yn unol â fformat Cwpan y Frenhines. Eleni, bydd y sawl sy'n ennill yn adran y gwartheg biff yn derbyn y wobr, ac yn y blynyddoedd nesaf bydd cyfle i fuddugwyr yn adrannau y defaid, moch, ceffylau a chŵn defaid ei hennill.
Pa rôl oedd gan Charles Arch yn y Sioe Fawr?
Roedd Charles Arch yn brif sylwebydd y sioe am ddegawdau, gan chwarae rhan amlwg yn sicrhau lle i'r Gymraeg yn y prif gylch. Fe ddechreuodd sylwebu yn 1980, a datblygodd ei sgil dros y blynyddoedd, gan feithrin talent ifanc a hyrwyddo defnydd o'r Gymraeg ar faes y sioe.
"Roedd ganddo lais arbennig fel prif sylwebydd y Sioe Fawr. I nifer fe oedd llais eiconig y sioe ac roedd e'n dod â gwefr i'r digwyddiad," meddai prif weithredwr y sioe, Aled Rhys Jones adeg ei farwolaeth.
"Ry'n yn cofio hefyd am ei gyfraniad arbennig i gefn gwlad Cymru."
Pam mae'r parêd ddydd Iau yn arwyddocaol?
Bydd y wobr flynyddol newydd yn cael ei chyflwyno yn ystod y parêd ddydd Iau fel rhan o waddol Charles Arch. Roedd un o uchafbwyntiau'r sioe iddo ef yn bersonol yn barêd mawr y diwrnod olaf, ac roedd yn pwysleisio bod popeth yn rhedeg ar amser ac yn fanwl gywir.
"Roedd e'n paratoi yn fanwl ac yn arddangos proffesiynoldeb o'r radd flaenaf."
Mae'r deyrnged newydd hon yn cydnabod ei gyfraniad hirsefydlog i'r sioe a'i gefnogaeth i ieuenctid sy'n cystadlu ar draws y maes.
Key Facts
- Bydd gwobr newydd yn cael ei chyflwyno yn y Sioe Fawr ddydd Iau er cof am Charles Arch.
- Bu farw Charles Arch yn 2024 ar drothwy y Sioe Fawr yn 89 oed.
- Roedd ef i fod i agor y sioe yn y flwyddyn honno pan oedd Ceredigion yn noddi'r digwyddiad.
- Bydd y wobr yn mynd yn flynyddol i gystadleuydd ifanc sy'n trin a dangos anifail.
- Eleni, bydd enillydd ifanc adran y gwartheg biff yn derbyn y wobr.
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.
Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.
Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
