Arweinydd Plaid Cymru yn newid safiad ar darged allyriadau sero net
Dywedodd Rhun ap Iorwerth, arweinydd Plaid Cymru, nad yw cyflawni allyriadau carbon sero net yng Nghymru erbyn 2035 yn "realistig".
Roedd y blaid wedi ymrwymo i'r targed hwn yn ystod yr etholiad cyffredinol diwethaf ac wedi'i gynnwys yn ei chytundeb cydweithio gyda llywodraeth Lafur Cymru yn 2021. Fodd bynnag, wrth siarad â BBC Cymru, dywedodd Rhun ap Iorwerth nad yw'r targed yn realistig i'w gyflawni.
Daw hyn ddiwrnod ar ôl iddo nodi y bydd angen i brosiectau ynni adnewyddadwy roi rhywfaint o'u helw i gymunedau lleol er mwyn cael eu cymeradwyo, os bydd Plaid Cymru yn cael eu hethol fel llywodraeth nesaf Cymru.
Plaid Cymru: Prosiectau ynni'n gorfod rhoi elw i gymunedau lleol
Mae Plaid Cymru wedi mynegi bod prosiectau ynni adnewyddadwy yn cael eu disgwyl i roi elw i gymunedau lleol fel rhan o'u cefnogaeth. Mae hyn yn rhan o'u strategaeth i sicrhau cefnogaeth gymunedol i brosiectau ynni gwyrdd.
Cyngor am ganolfan arloesi yn safle hen orsaf bŵer niwclear
Mae awgrymiadau wedi cael eu gwneud i ddefnyddio safle hen orsaf bŵer niwclear fel canolfan arloesi ynni, gan gefnogi datblygiadau technolegol newydd yn y sector ynni adnewyddadwy.
'Dim swyddi gwyrdd yn lle'r cannoedd a gollwyd ym Mhort Talbot'
Mae pryderon wedi codi ynghylch colli swyddi gwyrdd yn sgil newid yn y sector ynni, gan gynnwys y colledion sylweddol a gafwyd ym Mhort Talbot.
Ystyr sero net
Mae sero net yn cyfeirio at y cydbwysedd rhwng faint o nwyon tŷ gwydr sy'n cael eu rhyddhau i'r awyrgylch a faint sy'n cael eu tynnu allan. Byddai cyflawni sero net yn golygu nad yw'r cyfanswm o allyriadau yn fwy na'r hyn a gaiff ei ddal neu ei ddileu, megis trwy blannu coed neu ddefnyddio technolegau dal carbon.
Byddai hyn yn gofyn i Gymru symud i ffwrdd o ffynonellau pŵer sy'n allyrru carbon a dibynnu mwy ar ynni gwynt a solar.
Cytundeb Plaid Cymru a Llywodraeth Lafur Cymru yn 2021
Yn 2021, cytunodd Plaid Cymru gyda Llywodraeth Lafur Cymru ar gynllun i gyflawni targed sero net erbyn 2035, pan oedd Adam Price yn arweinydd y blaid. Roedd yr astudiaeth gan y llywodraeth yn nodi y byddai'r cynllun yn gofyn am "newid sylweddol mewn uchelgais gan Lywodraeth Cymru, cefnogaeth gan Lywodraeth y DU a mwy o fandad cymdeithasol ar gyfer newid".
Maniffesto etholiad cyffredinol 2024 Plaid Cymru
Cadarnhaodd maniffesto etholiad cyffredinol 2024 Plaid Cymru, dan arweinyddiaeth Rhun ap Iorwerth, eu bod yn cydnabod bod "argyfyngau hinsawdd a natur yw'r bygythiad mwyaf i ddynolryw ar raddfa fyd-eang" ac yn ailddatgan eu hymrwymiad i gyrraedd targedau sero net yng Nghymru erbyn 2035 a gwrthdroi dirywiad bioamrywiaeth erbyn 2030.
'Cyflymach na 2050'
Mae gan Lywodraeth y DU darged o gyrraedd sero net erbyn 2050. Dywedodd Rhun ap Iorwerth ei fod yn credu y gall Cymru anelu at gyflawni hyn yn gyflymach na 2050, ond nid erbyn 2035.
"Rwy'n credu y gall y rhan fwyaf o bobl weld nawr nad yw 2035 yn realistig. Rydym yn agos iawn, iawn. Mae amser yn mynd heibio, ac mae'n rhaid i ni edrych yn ymarferol ar hynny."
Angen mwy o ynni gwynt a solar
Er mwyn cyrraedd allyriadau sero net, byddai angen i Gymru ddibynnu mwy ar ynni gwynt a solar, gan leihau dibyniaeth ar ffynonellau pŵer sy'n allyrru carbon.
Beirniadaeth gan Lafur am wrthwynebiad i seilwaith ynni gwyrdd
Mae Plaid Cymru wedi cael eu beirniadu gan Lafur am wrthwynebu seilwaith ynni gwyrdd i Gymru, gan gynnwys peilonau, "dro ar ôl tro".
Os bydd Plaid Cymru yn ennill etholiad y Senedd ym mis Mai, maent wedi dweud y byddant yn sefydlu "rhagdybiaeth gref o blaid tanddaearu" a defnyddio polion pren lle bo angen wrth i Gymru drawsnewid i system ynni werdd fodern. Byddant hefyd yn gwahardd peilonau dur ar gyfer unrhyw linell o 132 cilofolt neu lai.
Safbwynt Plaid Cymru ar ynni adnewyddadwy
Mae Plaid Cymru wedi mynnu eu bod yn cefnogi ynni adnewyddadwy "yn ddiamwys". Fodd bynnag, dywedodd Rhun ap Iorwerth y dylai "fod rhagdybiaeth o blaid" defnyddio ceblau tanddaearol lle bo hynny'n bosibl.
"Ar hyn o bryd mae cysylltiadau'n cael eu gwneud ar draws rhannau helaeth o gefn gwlad Cymru, lle rwy'n credu y gallai fod yn gymysgedd o'r ddau, tanddaearu'n rhannol, defnyddio opsiynau rhatach... lle mae hynny'n bosibl yn ddaearyddol, a chael polion sengl yn hytrach na cheblau dellt dur mewn mannau eraill."
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok. Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033. Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
