Cynnydd Costau Tanwydd Owens Group Oherwydd Rhyfel Iran
Ers dechrau'r rhyfel yn Iran, mae costau tanwydd cwmni cludo Owens Group wedi codi 30%. Mae cynnydd ym mhrisiau olew wedi ychwanegu £64,000 at gost tanwydd wythnosol y cwmni o Gymru, gyda phryderon y bydd cwsmeriaid yn wynebu prisiau uwch am fwyd a dillad yn y pen draw.
Dywedodd Huw Owen, a sefydlodd y cwmni cludo nwyddau mwyaf yng Nghymru yn 1972, fod prisiau diesel wedi codi 30% ac yn parhau i gynyddu.
"Mae'n £64,000 yn ychwanegol yr wythnos ar hyn o bryd," meddai Huw Owen.
Rhybuddiodd y Gymdeithas Cludo Nwyddau Ffyrdd (Road Haulage Association) y byddai'n "anochel" bod costau uwch yn cael eu pasio ymlaen, gan alw ar lywodraeth y DU i gadw'r toriad o 5c yn y dreth tanwydd sydd i ddod i ben ym mis Medi.
Dywedodd llefarydd ar ran y Trysorlys y byddai gweinidogion yn sicrhau bod gyrwyr yn cael "bargen deg" wrth y pwmp petrol.
Hanes a Maint y Cwmni Owens Group
Sefydlodd Huw Owen ei gwmni cludo nwyddau yn 1972 ac erbyn hyn mae ganddo 600 o lorïau a faniau ar y ffyrdd yn cludo nwyddau ar draws y Deyrnas Unedig ar ran busnesau eraill.
Dywedodd y cwmni fod ei gyflenwyr tanwydd wedi rhoi'r gorau i'r gallu i archebu tanwydd wythnos o flaen llaw, ac mae bellach angen trafod cost ddyddiol i sicrhau digon o ddisel i'w ganolfannau.
Pan aeth prisiau olew i fyny yn sgil y rhyfel yn Iran, dywedodd Mr Owen:
"Fe wnaethon ni deimlo hynny ar unwaith fel cwmni,"
ac mae'r pris tua 30% yn uwch na chostau tanwydd cyn y rhyfel.
Mae Owens Group yn gyfrifol am 600 o lorïau a faniau sy'n teithio hyd y Deyrnas Unedig yn cludo nwyddau ar ran busnesau eraill.
"Gyda fleet o'r maint yna, rydyn ni'n llosgi tancer [o danwydd] y dydd. Felly cyn hyn, roedden ni'n archebu tanwydd wythnos neu bythefnos o flaen llaw.
"Unwaith daeth [y rhyfel] hwn, roedd toriad ar unwaith [i'r gallu i archebu] ac aeth y prisiau i fyny dros nos."
Er bod rhai o gytundebau'r cwmni yn cynnwys ffyrdd o ymateb i brisiau tanwydd, gan ganiatáu i'r pris amrywio yn dibynnu ar gost disel, dyw hynny ddim yn wir ar gyfer y mwyafrif o waith y cwmni.
Effaith y Cynnydd yn Brisiau Tanwydd ar y Diwydiant Cludo
Mae'n "anochel" bydd costau nwyddau yn codi yn sgil y cynnydd yng nghostau tanwydd, yn ôl Geraint Davies o'r Gymdeithas Cludo Nwyddau Ffyrdd.
Mae prisiau olew wedi codi dros $100 y gasgen ar ôl ansicrwydd ynghylch cyflenwadau, gan gynyddu yn sgil targedu llongau o amgylch y llwybr allweddol ar gyfer tanceri ar hyd Culfor Hormuz.
Mae'r rhyfel yn Iran "yn cael effaith ddofn eisoes" ar gost tanwydd lorïau, faniau a choetsys, yn ôl y Gymdeithas Cludo Nwyddau Ffyrdd.
"Rydym wedi gweld yr effaith hon yn symud yn gyflym iawn, iawn trwy'r cyflenwad tanwydd," meddai Geraint Davies o'r gymdeithas.
Roedd cynnydd mewn prisiau yn anodd ei amsugno, meddai Mr Davies, gan ychwanegu mai dim ond "rhai gweithredwyr sy'n gallu trosglwyddo hyn" i'w cwsmeriaid ar hyn o bryd.
Rhybuddiodd y bydd prisiau tanwydd uchel parhaus "yn cael effaith chwyddiant anochel" ar gostau nwyddau.
Byddai cynllun llywodraeth y DU i ddod â'r toriad 5c i dreth tanwydd i ben ym mis Medi yn gwaethygu'r sefyllfa, meddai Davies, a galwodd am wrthdroi'r penderfyniad.
Safbwynt Llywodraeth y DU
Dywedodd llywodraeth y DU ei bod wedi "etifeddu" system ariannol oedd wedi torri, ac oedd wedi cynnwys cynlluniau i gynyddu'r dreth tanwydd.
Dywedodd llefarydd ar ran y Trysorlys fod y llywodraeth wedi "ymestyn y toriad treth tanwydd 5c i fis Medi i arbed £49 i yrwyr, a bydd ein chwiliwr tanwydd newydd yn sicrhau bod gyrwyr yn cael bargen deg wrth y pwmp."
