Ar ddiwrnod y dyfarniad yn Llys y Goron Caernarfon, cafwyd Chanel Fong, 33 oed o Wrecsam, yn ddieuog gan reithgor o ddau gyhuddiad yn gysylltiedig â marwolaeth Keven Jones, 62 oed o Gaer, a fu farw ym mis Mai 2022 ar ôl i gi XL Bully o'r enw Cookie ei frathu. Bu'r rheithgor yn ystyried y dystiolaeth am dair awr cyn dod i benderfyniad unfrydol. Wylodd Ms Fong yn y llys wrth glywed y dyfarniad, cyn cofleidio teulu a ffrindiau ar ôl gadael y doc.
Roedd Ms Fong wedi gwadu mai hi oedd yn berchen ar y ci, ac roedd hefyd yn gwadu'r cyhuddiad amgen mai hi oedd yn gyfrifol amdano ar y pryd y digwyddodd yr ymosodiad. Digwyddodd hyn tra roedd Mr Jones, tad ei chymar Joshua Jones, yn aros gyda'r cwpl yn eu cartref yn Wrecsam.
Beth ddigwyddodd ar ddiwrnod yr ymosodiad?
Yn ôl tystiolaeth a glywodd y llys, aeth Mr Jones i'r ardd tua 11:30 y bore i ddod â dau gi i mewn i'r tŷ, gan gynnwys Cookie. Clywyd ef yn gweiddi ar y ci i symud, a bod Ms Fong hithau wedi galw arno, cyn i Mr Jones ddod ati mewn cyflwr y disgrifiwyd fel un "sigledig", gan bwyntio at ei goes waedlyd.
wedi 'nghael i, yn fanna
Er gwaethaf ymdrechion Ms Fong i alw'r gwasanaethau brys a chynnig cymorth cyntaf, bu farw Mr Jones yn y man. Yn ôl adroddiad gan BBC Cymru Fyw yn 2022, cadarnhaodd cwest achos marwolaeth dros dro fel colli gwaed yn dilyn anaf i'r goes, ac roedd yr heddlu wedi parhau i ymchwilio i'r digwyddiad ar ôl i'r dyn farw yn y fan a'r lle.
Pa dystiolaeth arall a gyflwynwyd yn yr achos?
Yn ôl adroddiad gan wasanaeth newyddion S4C, honnodd yr erlyniad fod Cookie yn gi oedd yn "beryglus o wyllt", a bod y ci wedi brathu Mr Jones o leiaf ddwywaith ar ei goesau, gan achosi anafiadau a ddisgrifiwyd fel rhai "trychinebus". Yn ei thystiolaeth ei hun, dywedodd Ms Fong wrth y llys fod Cookie "nid y math o gi fyddai'n ymosod ar unrhyw un", yn ôl adroddiad gan a gyhoeddwyd yn ystod yr achos ar 12 a 13 Awst 2026.
Clywodd y llys hefyd fod Mr Jones mewn iechyd gwael cyn yr ymosodiad, ac roedd yn cymryd methadon a moddion teneuo'r gwaed. Dywedodd Ms Fong ei bod wedi dod ymlaen "yn dda iawn" gyda Mr Jones, a fu'n berchen ar sawl ci dros y blynyddoedd, gan gynnwys ci brîd Bully arall adeg ei farwolaeth. Fe gyfaddefodd, er hynny, ei bod wedi "tanystyried" y risg y gallai Cookie achosi niwed, a dywedodd mai ei chymar, Joshua Jones, oedd wedi gwneud yr holl drefniadau ynghylch bridio a chofrestru'r cŵn.
Pam cafodd y ci ei ddifa?
Cafodd Cookie ei ddifa yn dilyn yr ymosodiad, a ddigwyddodd cyn i'r brîd XL Bully ddod dan waharddiad yn y Deyrnas Unedig. Ers y gwaharddiad, mae adroddiadau eraill wedi nodi bod stigma yn erbyn bridiau tebyg wedi cynyddu; nododd adroddiad blaenorol gan y BBC fod yr RSPCA wedi cofnodi cynnydd sylweddol mewn achosion o gamdriniaeth fwriadol tuag at gŵn tebyg yng Nghymru ers i'r gwaharddiad ddod i rym.
Beth sydd i ddod yn sgil y dyfarniad?
Gan i'r rheithgor gael Ms Fong yn ddieuog o'r ddau gyhuddiad yn ei herbyn, daw'r achos llys penodol hwn i ben. Fodd bynnag, yn seiliedig ar y dystiolaeth a gyflwynwyd yn ystod dyddiau olaf y treial ym mis Awst 2026, roedd erlyniad a'r amddiffyniad yn parhau i gyflwyno tystiolaeth i'r rheithgor yn Llys y Goron Caernarfon cyn i'r dyfarniad gael ei gyhoeddi, yn ôl y ddau adroddiad annibynnol gan ac S4C.
Ffeithiau Allweddol
- Cafwyd Chanel Fong, 33 oed o Wrecsam, yn ddieuog o ddau gyhuddiad yn Llys y Goron Caernarfon.
- Bu farw Keven Jones, 62 oed o Gaer, ym mis Mai 2022 o ganlyniad i golli gwaed ar ôl i'r ci Cookie frathu ei goes.
- Cymerodd y rheithgor dair awr i gyrraedd dyfarniad unfrydol.
- Yn ôl S4C, honnodd yr erlyniad fod y ci yn "beryglus o wyllt" ac wedi brathu Mr Jones o leiaf ddwywaith.
- Cafodd y ci, Cookie, ei ddifa cyn i'r brîd XL Bully ddod dan waharddiad yn y DU.
