Ffermwr o'r Gogledd yn Gobeithio Chwalu Stigma Iechyd yng Nghefn Gwlad
Mae John Saunders Davies, ffermwr o ardal Rhuddlan yn Sir Ddinbych, yn ceisio chwalu'r stigma o beidio â mynd at y meddyg yng nghefn gwlad, ar ôl cael diagnosis o ganser terfynol.
Er iddo deimlo "ddim yn rhy dda" am wyth mis, doedd Mr Davies ddim yn mynd at y meddyg. Yn ddiweddarach, clywodd fod ei ganser y coluddyn wedi lledu i'w iau, ac mae'n bosibl ei fod â dim ond pum mlynedd i fyw.
"Mae o'n help siarad," meddai, gan bwysleisio pwysigrwydd chwalu'r stigma bod amaethwyr "yn iawn a ddim isio cymorth - mae'n bwysig bo' ni'n cael cymorth cyn gynt â phosib".
Canser y Coluddyn a Phwysigrwydd Sgrinio Cynnar
Canser y coluddyn yw un o'r mathau mwyaf cyffredin o ganser, gyda mwy na 2,000 o bobl yn cael diagnosis bob blwyddyn yng Nghymru. Mae gwasanaeth sgrinio'r coluddyn ar gael i bawb rhwng 50 a 74 oed sydd wedi cofrestru gyda meddyg teulu, gan helpu i wneud diagnosis yn gynt.
Pan gaiff y canser ei ganfod yn gynnar, mae modd ei drin gyda siawns oroesi'n cynyddu'n sylweddol.
Heriau Emosiynol a Diwylliant Cefn Gwlad
Wrth siarad gyda rhaglen Post Prynhawn ar BBC Radio Cymru, dywedodd Mr Davies, sydd yn ei 50au:
"Dydy o'm yn addawol iawn i fi, dwi'n gorfod byw gyda chanser achos hwyrach o'n i'n bengalad a ddim yn fodlon mynd i'r doctor ddigon cynnar."
Mae hefyd yn mynegi pryder am ofn dynion sy'n gweithio ar eu pen eu hunain wrth rannu eu teimladau gyda theulu neu ffrindiau.
"A oes ganddo ni ofn fel dynion sy'n gweithio ar ben ein hunain i ddeud wrth y teulu neu ffrindia' bo' gynno ni r'wbath sy'n ein poeni?" meddai.
Esboniodd fod ei dad yn wynebu'r un heriau gyda'i fam, gan beidio dweud wrthynt am ei boenau tan yn rhy hwyr. Bu farw ei dad o ganser yr ymennydd.
Ymgyrch i Ddileu'r Stigma yng Nghefn Gwlad
Yn ddiweddar, cymrodd John ran mewn digwyddiad yn y Senedd gyda Rhwydwaith y Gymuned Ffermio i godi ymwybyddiaeth o'r sefyllfa yng nghefn gwlad.
"Mae'n bwysig bod ni'n cael y stigma yma i ffwrdd o'r meddwl bod ni'n iawn a ddim isio chwilio am gymorth," meddai.
"Mae'n bwysig bod ni'n cael y cymorth cyn gynt â phosib."
Effaith Siarad am Iechyd Corfforol a Meddyliol
Mae siarad am ei iechyd wedi bod o gymorth mawr i Mr Davies.
"Y ffordd dwi 'di gweld 'mod i'n helpu pobl eraill wrth siarad a chael y bobl sy'n y diwydiant i fynd i gael cymorth oherwydd dwi di deud wrthyn nhw neu maen nhw 'di clywed fy stori."
Ar ôl cael y newyddion bod yr ail ganser yn yr iau yn derfynol, cafodd sesiynau iechyd meddwl a chyngor i "flaenoriaethu fi fy hun a peidio meddwl am neb arall".
"Dyna 'dy natur ni fel pobl sy'n gefn gwlad, 'da ni'n edrach ar bobl eraill yn hytrach na edrach ar ni'n hunain.
'Da ni'n rhoi pobl eraill, yn rhoi anifeiliaid o flaen ein hiechyd ni'n hunain."
Gobeithion a Pharhad Triniaeth
Er y posibilrwydd o gael dim ond pum mlynedd i fyw, mae John Saunders Davies yn parhau i dderbyn triniaeth ac yn gobeithio y bydd hyn yn ymestyn ei oes.
"Dwi'n trio gwneud hwn yn rhywbeth positif a deud y gwir," meddai.
Mae hefyd yn awyddus i ddefnyddio'r cyfle i wneud y pethau y mae'n dymuno eu gwneud.
Rhagor o Wybodaeth
Bydd y cyfweliad llawn gyda John Saunders Davies ar gael yn rhifyn dydd Llun o'r Post Prynhawn am 17:00 ac yna ar .
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok, neu anfonwch syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu drwy WhatsApp ar 07709850033.
Lawrlwythwch yr ap i gael y newyddion diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
