Ysgol Uwchradd Whitmore Yn Symud Amser Cinio i Gefnogi Disgyblion Llwglyd
Mae Ysgol Uwchradd Whitmore ym Mro Morgannwg wedi newid amser cinio i'r bore er mwyn helpu disgyblion sy'n cyrraedd yr ysgol yn llwglyd, gan gynnig "cinio rhost llawn" i'r disgyblion hynny.
Dywedodd arweinwyr yr ysgol eu bod wedi symud amser cinio ymlaen i gefnogi plant nad ydynt yn cael digon o fwyd gartref.
Yn ôl y pennaeth gweithredol, mae rhai disgyblion bellach yn
"bwyta cinio rhost llawn am 11:00 y bore", ac mae hyn wedi gwella eu gallu i ganolbwyntio yn y dosbarth.
Ehangu Mynediad at Brydau Ysgol Am Ddim yng Nghymru
Daw hyn wrth i Lywodraeth Cymru gyhoeddi £15 miliwn ychwanegol i ehangu mynediad at brydau ysgol am ddim i fwy o ddisgyblion ysgolion uwchradd, drwy ddiddymu'r trothwy incwm presennol ar deuluoedd sy'n derbyn credyd cynhwysol.
Ar hyn o bryd, mae pob plentyn ysgol gynradd yng Nghymru yn cael pryd ysgol am ddim, ond dim ond rhai disgyblion uwchradd sy'n gymwys os yw eu teulu'n derbyn Credyd Cynhwysol ac os yw incwm y cartref yn is na £7,400 y flwyddyn.
O dan y cynllun newydd, bydd y trothwy incwm yn cael ei ddiddymu, gan olygu y bydd pob disgybl uwchradd sy'n byw mewn cartref sy'n derbyn Credyd Cynhwysol yn gymwys am bryd ysgol am ddim.
Dywedodd y Gweinidog Addysg y bydd y cynllun yn cael ei gyflwyno'n raddol o fis Medi, gan ddechrau gyda disgyblion blynyddoedd saith ac wyth.
Fodd bynnag, galwodd un undeb athrawon y cyflwyniad "graddol" yn
"siomedig", gan y byddai'n golygu y byddai
"llawer o ddisgyblion uwchradd presennol o gartrefi difreintiedig yn parhau i golli allan".
Profiadau Ysgol Uwchradd Whitmore
Yn Ysgol Uwchradd Whitmore yn y Barri, dywedodd y pennaeth gweithredol, Innes Robinson, fod yr ysgol wedi gweld gwahaniaeth mawr ers newid amser cinio i'r disgyblion ieuengaf.
"Roedden ni'n sylwi eu bod mor llwglyd erbyn 10:55 fel bod angen iddyn nhw gael eu cinio bryd hynny", meddai.
Ychwanegodd Innes, sydd hefyd yn bennaeth gweithredol Ysgol Uwchradd Pencoedtre yn y Barri, fod disgyblion llwglyd yn
"broblem ym mhob man"mewn ysgolion.
"Rydyn ni i gyd yn gwybod, pan fyddwch chi'n teimlo'n llwglyd, dydych chi ddim yn mynd i allu dysgu cystal."
Dywedodd fod plant wedi dweud wrtho eu bod yn
"teimlo'n llwglyd bob dydd"ond yn aml ddim yn sôn am y peth.
Ychwanegodd y byddai cynnig estynedig Llywodraeth Cymru yn golygu y byddai
"mwy o ddisgyblion yn cael y budd hwnnw".
Effaith Bwyd ar Ganolbwyntio Disgyblion
Yn ôl Hayley Prosser, pennaeth Cymraeg Ysgol Uwchradd Whitmore, mae disgyblion yn gwneud mwy o gynnydd yn y dosbarth pan fydd ganddyn nhw
"foliau llawn".
Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn bwriadu dechrau cyflwyno'r polisi o fis Medi ymlaen.
Mae'r arian ychwanegol yn rhan o'u cyllideb atodol ar gyfer y flwyddyn ariannol 2026-27.
Bydd llawer ohono, tua £10 miliwn, yn cael ei ddefnyddio i wella ceginau a mannau bwyta mewn ysgolion.
Dywedodd Hayley Prosser fod y gwahaniaeth yn y disgyblion sydd wedi bwyta yn amlwg.
"Mae rhai o'n plant yn dod i'r ysgol heb gael brecwast - mae'n cael effaith enfawr ar eu gallu i ganolbwyntio.
Rydyn ni'n gwybod eu bod yn gwneud mwy o gynnydd pan fydd ganddyn nhw foliau llawn,"meddai.
Mesurau Llywodraeth Cymru i Ddileu Tlodi Plant
Dywedodd y Gweinidog Addysg, Anna Brychan, fod y polisi'n gysylltiedig ag ystod ehangach o fesurau
"i fynd i'r afael â thlodi plant".
Fodd bynnag, nid yw'r llywodraeth wedi nodi faint mwy o ddisgyblion fyddai'n cael eu helpu gan y cynllun, faint o ysgolion fyddai'n elwa o geginau gwell, na phryd y byddai'r polisi'n cael ei weithredu'n llawn.
"Bydd angen i ni weithio gydag awdurdodau lleol i ddeall beth yw'r gofynion - rydym yn edrych i ganolbwyntio'n gyntaf ar flynyddoedd saith ac wyth mewn ysgolion uwchradd,"ychwanegodd.
Adborth Undebau a Chymdeithasau Addysg
Dywedodd Nicola Fitzpatrick, Ysgrifennydd Cymru ar gyfer Undeb Addysg Cenedlaethol Cymru, y byddai'n hoffi gweld pob disgybl mewn addysg uwchradd yn derbyn prydau bwyd am ddim, ond croesawodd y newid a'i alw'n
"gam pwysig".
"Mae'r trothwy [incwm] wedi bod yn rhy isel ers gormod o amser, gan eithrio plant rhag cael pryd o fwyd hollbwysig amser cinio,"ychwanegodd.
Dywedodd Claire Armitstead, Cyfarwyddwr Cymdeithas Arweinwyr Ysgolion a Cholegau (ASCL) Cymru, ei bod yn
"falch bod Llywodraeth Cymru yn cymryd camau gweithredu ynghylch anghydraddoldeb clir".
Fodd bynnag, dywedodd bod llawer o ddisgyblion o deuluoedd difreintiedig yn debygol o barhau i golli allan nes bod y cynllun wedi'i weithredu'n llawn ar gyfer pob oedran.
"Rydym yn cydnabod yr heriau ariannol y mae gweinidogion yn ymgodymu â nhw ond rydym yn eu hannog i fod yn fwy beiddgar wrth helpu plant a theuluoedd sy'n wynebu pwysau dwys o ran costau byw."
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok.
Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.
Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
