Mae James McKenna, o Gaerfyrddin, wedi cael ei ganfod yn euog o geisio llofruddio ei gyn-bartner ar ôl ei thrywanu sawl gwaith ym Mharc Caerfyrddin ar 29 Ionawr. Fe aeth ar ffo am bedwar diwrnod ar ôl yr ymosodiad cyn cael ei arestio yn Ysbyty Bronglais yn Aberystwyth ar ôl cuddio ym mhentref Bronwydd ger Caerfyrddin am dridiau heb fwyd na dŵr.
Dywedodd y llys fod Joanne Sidaway, 49 oed, wedi goroesi drwy “lwc” ar ôl cael ei thrywanu yn ei brest, gyda’i chôt aeaf yn helpu i’w hachub. Clywodd rheithgor yn Llys y Goron Abertawe fod McKenna wedi cyfaddef ei fod eisiau achosi “niwed difrifol” iddi, ond nad oedd am ei lladd.
Fe wnaeth Joanne Sidaway weiddi a sgrechian wrth i James McKenna ymosod arni yn y parc. Galwodd am ambiwlans a dweud:
"Dwi wedi cael fy nhrywanu gan fy nghyn-bartner... Mae e wedi bod yn fy stelcian."
Dywedodd McKenna wrth y llys ei fod yn “grac” ar ôl i’r berthynas ddod i ben fis Tachwedd diwethaf. Dywedodd hefyd ei fod wedi cael ei “lorio” ar ôl iddyn nhw wahanu ar ôl tua blwyddyn gyda’i gilydd.
Roedd heddlu yn yr ardal am gyfnod hir wedi'r ymosodiad. 
Beth ddywedodd McKenna wrth y rheithgor?
Dywedodd McKenna wrth y rheithgor ei fod wedi rhoi’r gyllell fwyaf newydd a miniog o’i gegin yn ei fag y bore hwnnw, gyda’r bwriad o’i defnyddio i anafu Joanne Sidaway. Yn ystod yr achos llys, dywedodd ei fod wedi mynd i’r parc yn y bore yn ystod taith gerdded gyntaf Ms Sidaway gyda’r ci, ond bod gormod o bobl o gwmpas.
Dywedodd:
"Ro'n i'n grac iawn. Roedd y gyllell gyda fi,"
Aeth ymlaen i ddweud:
"Doedd dim cyfle i siarad â hi. Doedd hi ddim yn dangos unrhyw ddiddordeb."
Fe aeth yn ôl eto yn y prynhawn ac aros iddi fynd i mewn i’r parc tua 16:00. Wrth ddisgrifio’r hyn a ddigwyddodd nesaf, dywedodd wrth y rheithgor:
"Wrth i mi sylwi arni'n cerdded i fyny'r stryd, es i i'r parc yn eithaf cyflym. Doeddwn i ddim eisiau iddi fy ngweld,"
Ychwanegodd:
"Fe wnes i'n siŵr fod y parc yn dawel, nad oedd unrhyw un yn dod i mewn nac allan, ac yna es i rhwng dau glawdd.
"Roedd hi'n siarad â'i chi, a dyna pryd y des i allan. Fe wnes i ymosod arni gyda'r gyllell."
Pan ofynnodd bargyfreithiwr yr amddiffyn Caroline Rees KC iddo esbonio ei deimladau ar y pryd, atebodd:
"Adrenalin, llawer o ofn."
Dywedodd hefyd:
"Ro'n i wedi synnu at yr hyn roeddwn i wedi'i wneud,"
Ac ychwanegodd:
"Ro'n i'n anelu at ardal ei hysgwyddau a rhan uchaf ei chorff. Do'n i ddim eisiau ei lladd."
Wrth i’r Barnwr Paul Thomas KC ofyn faint o “ergydion” yr oedd yn cofio eu glanio ar ei chorff, dywedodd McKenna:
"chwech neu saith neu fwy"
Cytunodd McKenna â bargyfreithiwr yr erlyniad James Wilson ei fod mewn
"pwl o gynddaredd".
Dyma lle wnaeth James McKenna ymosod ar Joanne Sidaway 
Beth ddigwyddodd ar ôl yr ymosodiad?
Yn sydyn, fe wnaeth un o gymdogion Joanne Sidaway weiddi ei henw ar ôl iddi ei chlywed yn sgrechian ac sylwi bod y cloddiau'n symud. Clywodd y llys fod James McKenna wedi rhewi cyn rhedeg i ffwrdd.
Dywedodd Susan Edwards:
"Ro'n i'n gwybod bod rhywbeth ofnadwy yn digwydd,"
Ychwanegodd:
"Gofynnais i, 'Joanne, wyt ti'n iawn?', a dywedodd hi, 'Sue, dwi wedi cael fy nhrywanu'."
Dywedodd fod Ms Sidaway yn waed i gyd, a phan wnaeth hi ffonio 999, roedd hi'n ymbil am ambiwlans. Clywodd y llys ei bod wedi dweud:
"Roedd hi'n gyllell gegin fawr. Mae gen i o leiaf ddau anaf, efallai mwy. Ydy'r ambiwlans yn dod?."
Clywodd y rheithgor fod 17 o ardaloedd o ddifrod i’w chôt, a gwelwyd lluniau o’i dillad gwaedlyd. Fe welodd y rheithgor ddelweddau o’r clwyfau a gafodd i’w brest hefyd, yn ogystal â’i braich a’i llaw.
Fe wnaeth yr heddlu barhau i ymchwilio y diwrnod canlynol 
Wrth ddisgrifio’r eiliadau yn dilyn yr ymosodiad, dywedodd McKenna wrth y rheithgor ei fod wedi gadael ei fag, a’r gyllell ynddi, mewn rhandir ger y parc ar ôl bwyta iogwrt yno. Yna cerddodd i Fronwydd, pentref tua thair milltir i’r gogledd o Gaerfyrddin.
Dywedodd:
"Fe wnes i ddod o hyd i le i gysgodi, coetir tawel i ffwrdd o'r ffordd,"
Ac ychwanegodd:
"Ro'n i'n cael ôl-fflachiadau o'r digwyddiad.. Dim ond aros yno a marw oeddwn i eisiau ei wneud."
Dywedodd ei fod wedi aros yno am dair noson, heb fwyd na dŵr, cyn teithio mewn tacsi ac ar fws i’r ysbyty yn Aberystwyth. Ychwanegodd:
"Sylweddolais y byddwn i'n cael fy nal,"
Ac:
"ac roeddwn i eisiau mynd i le roeddwn i'n ei ystyried yn ddiogel."
Pynciau cysylltiedig
Mae’r achos yn un o ymosodiad difrifol a gafodd effaith amlwg ar y gymuned leol, gyda’r heddlu’n ymchwilio am gyfnod estynedig ar ôl y digwyddiad a McKenna yn cael ei ddal ar ôl cyfnod o guddio.
Key Facts
- Fe gafodd James McKenna o Gaerfyrddin ei ganfod yn euog o geisio llofruddio.
- Digwyddodd yr ymosodiad ar 29 Ionawr ym Mharc Caerfyrddin.
- Roedd Joanne Sidaway, 49 oed, wedi cael ei thrywanu sawl gwaith ac fe oroesodd drwy “lwc”.
- Cafodd McKenna ei arestio yn Ysbyty Bronglais yn Aberystwyth ar ôl bod ar ffo am bedwar diwrnod.
- Clywodd Llys y Goron Abertawe fod 17 o ardaloedd o ddifrod i gôt Ms Sidaway.
