Cynnig Gofal Plant Plaid Cymru yn Wynebu Pwysau i Ddatgelu Manylion
Mae'r cynnig gofal plant gan Blaid Cymru yn cael ei ddisgrifio fel ffordd i "roi'r dechrau gorau posibl mewn bywyd i bob plentyn".
Bydd Llywodraeth Cymru dan bwysau i ddatgelu'r amserlen a'r gost lawn ar gyfer y polisi gofal plant blaenllaw yn y Senedd ddydd Mercher.
Mae'r blaid Reform wedi cyflwyno pleidlais yn y Senedd yn galw am fwy o fanylion ynghylch sut mae Prif Weinidog Cymru, Rhun ap Iorwerth, yn bwriadu cyflwyno a chyllido ehangu gofal blynyddoedd cynnar i fabanod naw mis oed.
Gallai hyn fod y tro cyntaf i Blaid Cymru golli pleidlais yn y Senedd, gan ddisgwyl i'r gwrthbleidiau uno o blaid y galwad.
Dywedodd Plaid Cymru fod grŵp arbenigol wedi'i sefydlu i oruchwylio cyflwyno'r cynllun yn raddol.
"Mae pobl Cymru yn haeddu cyflawniad, nid addewidion amwys," meddai Dan Thomas, arweinydd Reform yng Nghymru.
Dan Thomas, arweinydd Reform yng Nghymru, ychwanegodd:
"Cyn yr etholiad, honnodd Plaid Cymru dro ar ôl tro fod y polisi hwn wedi'i gostio'n llawn. Os felly y mae, ni ddylai fod unrhyw anhawster i gyhoeddi'r ffigyrau."
"Mae pobl Cymru yn haeddu cyflawniad, nid addewidion amwys a chwestiynau heb eu hateb."
Mae Reform wedi cyflwyno cynnig i'w drafod ddydd Mercher yn galw "ar Lywodraeth Cymru i gyhoeddi'r costau a'r amserlen lawn ar gyfer cyflwyno eu cynnig gofal plant o fewn eu 100 diwrnod cyntaf yn y llywodraeth".
Os bydd gwelliant gan Lafur yn cydnabod pwysigrwydd gofal plant o ansawdd uchel i wella cyfleoedd bywyd plant yng Nghymru yn cael ei basio, credir y gallai'r Senedd gytuno ar y cynnig gyda chefnogaeth Reform, y Torïaid, Llafur a'r Democrat Rhyddfrydol Jane Dodds.
Addewid Plaid Cymru i Ehangu Gofal Plant
Plaid Cymru enillodd etholiad 7 Mai gan addo ehangu gofal plant i 20 awr yr wythnos am 48 wythnos y flwyddyn, i blant o naw mis oed i bedair oed.
Hyd yn hyn, nid yw'r llywodraeth wedi gallu rhoi dyddiad penodol ar gyfer pryd y bydd y polisi gofal plant am ddim yn dechrau, er iddi addo cwblhau'r cyflwyniad cyn etholiad nesaf y Senedd yn 2030.
Credir y bydd y polisi'n costio £400m y flwyddyn erbyn diwedd tymor y senedd yn 2030.
Mae Plaid Cymru wedi wynebu beirniadaeth gan Lafur ac eraill am beidio â nodi'n fanwl beth fyddai'n cael ei dorri o gyllideb Llywodraeth Cymru i dalu am y polisi.
Galwadau am Fanylion Ariannol a Sicrwydd Ariannu
Wrth siarad ar raglen Dros Frecwast, dywedodd yr AS Reform Llyr Powell fod angen i'r llywodraeth ddarparu ffigurau er mwyn i'r gwrthbleidiau allu dechrau'r broses o graffu ar y polisi.
"So ni'n mynd trwyddo bopeth, so ni'n dweud ma' raid i'r llywodraeth 'neud e 'fory," meddai, gan awgrymu bod "lot o bobl yn ofn ca'l plentyn" oherwydd pris gofal plant.
"Ni'n cytuno mae'n rhaid i ni 'neud rywbeth [ond] odi hyn y polisi gore? So fi'n siŵr eto achos so ni'n gw'bod faint ma' hyn yn mynd i gosti."
Mae'r blaid hefyd yn chwilio am sicrwydd na fyddai ariannu'r polisi'n dod o gyllid ar gyfer "iechyd neu addysg".
'Grŵp Arbenigol Bellach ar Waith'
Dywedodd llefarydd ar ran Plaid Cymru:
"Teuluoedd yng Nghymru sy'n talu'r costau gofal plant uchaf yn y DU, ac maent wedi cael eu siomi gan Lafur a oedd yn fodlon gweld y sefyllfa honno'n parhau.
"Yn y cyfamser, nid oedd Reform yn ystyried gofal plant yn ddigon o flaenoriaeth i wneud un addewid maniffesto.
"Roedd ein cynllun 100 diwrnod yn cynnwys ymrwymiad i sefydlu grŵp arbenigol i nodi'r ddarpariaeth raddol o'n cynnig gofal plant estynedig.
"Mae'r grŵp hwnnw bellach ar waith a bydd yn gweithio ochr yn ochr â'r tasglu gofal plant i oruchwylio modelu cynnar a chyflwyno'r ehangu fesul cam, a fydd yn cael ei gyflawni'n gyflym - gan helpu i leihau costau i deuluoedd, cefnogi rhieni i gael gwaith, a rhoi'r dechrau gorau posibl mewn bywyd i bob plentyn."
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok.
Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.
Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
Pynciau Cysylltiedig a Straeon Perthnasol
- Pryd fydd y polisi i ymestyn gofal plant am ddim yn dechrau?
- Lansio cwrs gofal plant Cymraeg i 'lenwi bwlch' am weithwyr dwyieithog
- 'Gofal plant yn ddrud ac yn straen' - yr her i lywodraeth nesaf Cymru
