Skip to main content
Advertisement

Dewi Llwyd yn cyflwyno ei rhaglen etholiad olaf ar BBC Radio Cymru ddydd Gwener

Dewi Llwyd yn cyflwyno ei rhaglen etholiad olaf ar BBC Radio Cymru ddydd Gwener, gan gofio dros 40 mlynedd o ddarlledu etholiadau a refferendymau, gan gynnwys y refferendwm datganoli 1997 a'r etholiadau mawr yn 1983 a 1987.

·5 min read
Dewi Llwyd

Y diwedd ar raglenni etholiad Dewi Llwyd

Bydd Dewi Llwyd yn cyflwyno rhaglen etholiad am yr unfed ar hugain o weithiau, a'r tro olaf, ddydd Gwener ar BBC Radio Cymru.

Dydy'r ymddeoliad ddim ar y gorwel bellach, mae'n agos iawn.

Mae'r rhaglen etholiad yr wythnos hon yn nodi diwedd cyfnod hir i Dewi Llwyd, sydd wedi cael y fraint o gyflwyno rhaglenni etholiad dros sawl degawd.

O gyfnod Margaret Thatcher hyd at gyfnod Syr Keir Starmer ac Eluned Morgan, mae'r rhaglenni hyn wedi cynnwys deg etholiad cyffredinol, saith etholiad Cynulliad a Senedd, a phedwar refferendwm.

Er bod nosweithiau hir a di-gwsg yn aml wedi bod yn gyffrous a chofiadwy wrth ddarlledu canlyniadau, mae Dewi Llwyd yn croesawu'r newid i gyfrif yn ystod oriau dydd ddydd Gwener.

Etholiad cyffredinol 1983 oedd y tro cyntaf iddo ddarlledu trwy'r nos, sef rhaglen etholiad gyntaf S4C, a mae'r gwahaniaeth rhwng y rhaglen honno a'r rhai diweddar wedi bod yn sylweddol oherwydd datblygiadau digidol a chyfrifiadurol.

Yn anhygoel, roedd y canlyniadau ar y noson honno'n cael eu rhoi ar ddarnau o bapur gan gydweithwyr a oedd yn eistedd y tu ôl iddo.

Roedd y noson honno'n gofiadwy i Margaret Thatcher a'r Ceidwadwyr, gyda Rod Richards, darpar Aelod Seneddol Ceidwadol, yn rhan o'r tîm cyflwyno.

Roedd tasg Rod yn dangos ar fap y newid gwleidyddol a oedd yn digwydd, gan ddefnyddio darn enfawr o bapur fel y map hwnnw.

Aeth ati i ddadansoddi gyda ffon yn ei law fel pe bai'n arwain côr, gan ennyn sylw braidd yn anffafriol yn rhifyn yr haf hwnnw o'r cylchgrawn Lol!

Mae Dewi Llwyd yn falch o nodi bod safon y rhaglenni wedi codi'n sylweddol ers y dyddiau hynny.

Mae'r cof yn gallu bod yn rhyfedd, weithiau'n dal i feddwl am fanylion bach.

Yn etholiad 1987, daeth ton newydd o Aelodau Seneddol i Dŷ'r Cyffredin, gan gynnwys Alun Michael, Paul Flynn, Paul Murphy ac Ieuan Wyn Jones, a gafodd ddylanwad mawr ar wleidyddiaeth Cymru.

Yr amlycaf ohonynt oedd Rhodri Morgan, darpar brif weinidog, a chofiodd Dewi Llwyd iddo gyrraedd y stiwdio deledu y bore wedyn yn edrych yn flêr mewn crys cowboi, gan feddwl mai cyfweliad radio oedd ar y gweill.

Rhaglen ganlyniadau Refferendwm Datganoli 1997

Roedd 1997 yn flwyddyn etholiadol fawr, gyda Tony Blair a Llafur Newydd yn ennill 34 o'r 40 sedd yng Nghymru ar 1 Mai.

Ad (425x293)

Fodd bynnag, mae'n debyg mai rhaglen y refferendwm ym mis Medi oedd y mwyaf cofiadwy i Dewi Llwyd.

"Wna i fyth anghofio John Meredith, ein gohebydd yn neuadd y cyfrif, yn datgelu, cyn pawb arall, fod y canlyniad yn Sir Gaerfyrddin yn mynd i olygu mai 'Ie' i ddatganoli a fyddai'n ennill trwy Gymru."

Yn gynharach, roedd ymdeimlad bod y canlyniad yn mynd i fod yn wahanol, a chafodd Dafydd Iwan ei siomi gymaint fel ei fod yn gadael y stiwdio, ond dychwelyd yn ei sedd ar ôl cyhoeddi canlyniad Sir Gaerfyrddin.

Yn y cyfnod hwn, dechreuodd y rhaglen dderbyn e-byst gan wylwyr a gwrandawyr, gan gynnwys sylwadau, cwestiynau, englynion, a chwynion.

Un o'r sylwadau cyntaf o Gaernarfon oedd:

"mae'n warthus nad oes gynnoch chi gamerâu yma!"

Gan fod cymaint o etholaethau, roedd yn rhaid i'r golygyddion ddewis lle i anfon gohebwyr a chamerâu, a doedd canlyniad annisgwyl ddim yn debygol yng nghadarnle Dafydd Wigley.

Guto Harri, Bethan Rhys Roberts, Dewi Llwyd a Vaughan Roderick
Disgrifiad o’r llun, Roedd rhaglen ganlyniadau Refferendwm Datganoli 1997 yn un o'r rhai mwyaf cofiadwy i Dewi Llwyd

Dechrau gyrfa Dewi Llwyd gyda'r BBC

Dechreuodd Dewi Llwyd ei yrfa ddarlledu gyda'r BBC yn 1979, ac mae'n cofio'r heriau a'r anawsterau, gan gynnwys cyhoeddi canlyniad anghywir unwaith oherwydd problemau technolegol.

Mae'n pwysleisio bod rhaid cael canlyniad yn gyflym ac yn gywir bob amser.

Unwaith, cyrhaeddodd y stiwdio ar gyfer rhaglen etholiad dan gwmwl o rew sych, gan ofni y byddai'n rhaid i'r tîm ddewis rhwng y cyflwynydd neu'r rhew!

Dewi Llwyd
Disgrifiad o’r llun, Fe ddechreuodd Dewi Llwyd ei yrfa ddarlledu gyda'r BBC yn 1979

Blwyddynau o gyflwyno ar S4C

Bu Dewi Llwyd yn gyflwynydd rhaglenni Newyddion ar S4C am flynyddoedd, gan gyflwyno rhaglenni fel Pawb a'i Farn a Bore Sul, a oedd yn cael mwy o wylwyr yn y bore cynnar.

Roedd y rhaglenni etholiadol yn cynnig her unigryw i ddarlledwr, gyda chynulleidfa deyrngar yn dilyn pob cam, fel un teulu mawr yn dod at ei gilydd.

Yn ystod y blynyddoedd, mae dau aelod o'r tîm wedi bod yn amhrisiadwy: Vaughan Roderick, a fu wrth ei benelin o'r dyddiau cynnar, a Richard Wyn Jones, a ymunodd tua deng mlynedd ar hugain yn ôl.

Mae gwrando ar y ddau yn dadansoddi ar noson y canlyniadau wedi bod yn un o uchafbwyntiau gyrfa Dewi Llwyd, a bydd yn fraint cael gwneud hynny unwaith eto ddydd Gwener.

Dewi Llwyd
Disgrifiad o’r llun, Bu Dewi Llwyd yn gyflwynydd rhaglenni Newyddion ar S4C am flynyddoedd

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok.

Anfonwch syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.

This article was sourced from bbc

Advertisement

Related News