Gwobrau'r Selar yn dychwelyd gyda uchelgais i ysbrydoli pobl ifanc

Gwobrau'r Selar yn dychwelyd i Aberystwyth gyda phwyslais ar uchelgais i ddenu cynulleidfaoedd ifanc a chefnogi cerddorion Cymraeg newydd. Ed Holden yn derbyn gwobr Cyfraniad Arbennig 2026.

Enillwyr Gwobrau'r Selar a pherfformiadau eleni

Kim Hon, enillwyr y wobr 'Band neu Artist Newydd' yn 2020, yn perfformio yn yr undeb.

Buddug oedd enillydd y wobr honno yn 2024, gan gipio tair gwobr arall hefyd.

Gwilym oedd prif enillwyr gwobrau 2020 gan hawlio'r categori 'Band Gorau', 'Cân Orau' a 'Fideo Cerddoriaeth Gorau'.

Yr Eira oedd yn cloi noson Gwobrau'r Selar yn 2018.

Mae Fleur De Lys yn un o'r bandiau sydd wedi cipio sawl gwobr dros y blynyddoedd.

Lewys gipiodd y wobr am y Band neu Artist Newydd Gorau yn 2019.

Dychweliad Gwobrau'r Selar a phwysigrwydd uchelgais

Wrth i Wobrau'r Selar ddychwelyd i Undeb Myfyrwyr Aberystwyth am y tro cyntaf ers 2020, mae un o drefnwyr y digwyddiad yn pwysleisio bod angen bod yn uchelgeisiol i ddenu cynulleidfaoedd ifanc.

Yn ôl Owain Schiavone, prinder gigs mawr Cymraeg y tu hwnt i wyliau'r haf oedd un o'r rhesymau i griw'r Selar benderfynu atgyfodi'r digwyddiad, oedd ar un adeg yn un o uchafbwyntiau'r calendr cerddoriaeth Gymraeg.

"Yn Aberystwyth, er enghraifft, mae 'na'n sicr fwlch o ran digwyddiadau byw gan fod nifer o venues y dref yn fach ac yn fwy tanddaearol ac acoustic eu naws a dwi'n teimlo bod diffyg pwynt mynediad i bobl 15/16 oed i gerddoriaeth Gymraeg y tu hwnt i bethau fel Maes B," meddai.

Bydd enillwyr Gwobrau'r Selar 2026 yn cael eu cyhoeddi yn ystod y digwyddiad nos Sadwrn.

Cyhoeddi rhestr fer Cân i Gymru 2026 a newyddion eraill

Yws Gwynedd: Angen i'r llywodraeth dalu incwm i gerddorion Cymru.

Cronfa newydd yn dod â 'gobaith' i sin cerddoriaeth draddodiadol Cymru.

Artistiaid perfformio a manylion y digwyddiad

Yr artistiaid fydd yn perfformio yng Ngwobrau'r Selar eleni yw Bwncath, Buddug, Taran, Lafant a Blêr gyda Mirain Iwerydd yn cyflwyno a Djs amrywiol hefyd yn diddanu'r dorf.

Ar ôl dod i stop yn 2020 - yn bennaf oherwydd effaith y pandemig - fe wnaeth y noson wobrwyo ddychwelyd y llynedd, ond hynny ar raddfa lai.

"Ryw fath o brofi'r dŵr oedd y llynedd. Roedden ni eisiau iddo fo fod ar scale eitha' bach, dim risg ariannol, math o arbrawf i weld os oedd yr awydd yno i adfer digwyddiad o'r math yma," esboniodd Owain.

"Mi oedd y noson (yng Nghanolfan Arad Goch, Aberystwyth) yn llwyddiannus, y bands yn grêt, y gynulleidfa wedi mwynhau - felly oedd rhywun yn gweld y potensial ar sail hynny wedyn."

'Wbath ar goll ers Covid'

Roedd creu cyffro a chynnig cyfle i bobl ifanc gael blas o gerddoriaeth Gymraeg byw yn rhan o'r rheswm i roi ail fywyd i'r noson wobrwyo.

"'Dan ni eisiau rhoi blas i bobl ifanc o'r hyn allen nhw ddisgwyl y tu hwnt i wyliau mawr yr haf," meddai.

"Mae hi'n anodd enwi gigs mawr, y tu hwnt i'r Ddawns Rhyngol, sy'n cyffroi pobl ifanc, yn enwedig y rhai hynny sydd heb fynd i'r brifysgol eto.

"Mae'n grêt gweld pobl yn mentro - criw Tin Sardins yn ddiweddar er enghraifft - ond oedden ni'n teimlo bod 'na wbath ar goll ers Covid o ran gigs llawr gwlad.

"Ma'n rhaid i wbath fod yn uchelgeisiol i apelio, go big or go home!"

Ychwanegodd fod Y Selar yn ceisio annog pobl ifanc i fod yn rhan o'r gwaith trefnu ac i helpu ar y noson yn ogystal â chynnig cynllun mentora o ran sut i drefnu gigs.

Enillydd gwobr Cyfraniad Arbennig 2026: Ed Holden

Ed Holden yw enillydd gwobr Cyfraniad Arbennig Gwobrau'r Selar eleni.

Mae'r Selar eisoes wedi cyhoeddi mai enillydd gwobr Cyfraniad Arbennig 2026 yw'r cerddor, rapiwr, cynhyrchydd a bît-bocsiwr Ed Holden, neu Mr Phormula.

Mae Ed wedi bod yn creu cerddoriaeth fel Mr Phormula ers rhai blynyddoedd bellach, a chyn hynny wedi bod yn aelod o Pep Le Pew a'r Genod Droog.

Mae rhai o enillwyr eraill y wobr dros y blynyddoedd yn cynnwys Gorwel Owen, Geraint Jarman, Heather Jones, Gwenno a Gruff Rhys.

Wrth ddatgelu'r newyddion ar raglen Ifan Davies ar BBC Radio Cymru brynhawn Gwener, dywedodd Ed fod derbyn cydnabyddiaeth o'r fath yn syndod iddo.

"Waw... do'n i byth yn meddwl 'swn i'n cael 'wbath fel 'ma pan nes i ddechrau neud miwsig efo'r 'ogia yng Ngarndolbenmaen.

"'Swn i'n licio deud bo' fi'n ffodus iawn ond dwi wedi gweithio'n galed i gyrraedd y pwynt yma hefyd.

"Mae'n dangos rili, os ti'n gweithio'n ddigon caled, ti'n gallu troi fo fewn i 'wbath tisho fo fod."

Esboniodd fod y sin hip hop yng Nghymru wedi newid a chryfhau yn aruthrol ers iddo ddechrau gwneud cerddoriaeth dros 20 mlynedd yn ôl.

"Mae'r sin hip hop yng Nghymru - iaith Gymraeg neu beidio - yn anhygoel, mae o mor gefnogol. Dwi erioed wedi teimlo ar ben fy hun," meddai.

"Weithia' ella fi oedd yr unig un oedd yn neud o'n Gymraeg, ond dwi 'di gallu adeiladu gymaint o berthnasau a fframwaith anhygoel efo llwythi o artistiaid rownd Cymru.

"Yn amlwg ma' hynny wedi newid rŵan sy'n fendigedig - mae gen ti bobl fel Sage (Todz), Dom a Lloyd, Gucci, Skylark, ma' 'na lwyth ohonyn nhw!"

'Y Gymraeg wedi rhoi'r cyfle i fi fyw fel cerddor proffesiynol'

Ychwanegodd fod ei ddefnydd o'r Gymraeg yn ei gerddoriaeth wedi bod yn gwbl ganolog i'w lwyddiant fel cerddor.

"Ma'r Gymraeg a'r sgil o fod yn ddwyieithog wedi rhoi'r cyfle i fi drafeilio rownd y byd a byw fel cerddor proffesiynol, ma' o mor syml â hynna.

"O'dd gen i agwedd eitha' negyddol at y Gymraeg yn gadael ysgol, ond 'swn i'n licio mynd yn ôl at y person o'n i, a 'swn i wrth fy modd yn ysgwyd o 'chydig a deud 'sbia ar y llun mawr yn lle byw yn y bybl 'ma'.

"Os ti efo mwy nag un iaith, defnyddia nhw. Yn anffodus, ma' dal i fodoli efo pobl ifanc weithia', ond ma' rap a'r fath o gerddoriaeth sy'n bodoli rŵan yn y Gymraeg bendant yn helpu rhoi adlewyrchiad hollol fresh ar yr iaith, a ma' hynna mor bwysig."